ప్రపంచంలో ఎన్నో ఉత్సవాలు ఉంటాయి. కానీ, దేవుడే ఆలయం నుంచి బయటికి వచ్చి లక్షలాది మంది భక్తుల మధ్య సంచరించే పండుగలు చాలా అరుదు. అలాంటి విశిష్ఠమైన వేడుకే ఒడిశాలోని పూరి జగన్నాథ రథయాత్ర. వేల ఏళ్ల చరిత్రను, అపారమైన భక్తిని, అద్భుతమైన శిల్పకళను, రాజైనా పేదైనా దేవుడి ముందు సమానమనే సందేశాన్ని ఒకేసారి చాటే ఈ మహోత్సవం ప్రతి ఏడాది కోట్లాది మంది దృష్టిని ఆకర్షిస్తుంది. సాధారణంగా భక్తులే ఆలయానికి వెళ్లి దేవుడిని దర్శించుకుంటారు. కానీ పూరి జగన్నాథ రథయాత్రలో మాత్రం దేవుడే భక్తుల దగ్గరికి వస్తాడు. ప్రతి ఆలయంలోనూ మూల విరాట్టు వేరుగా, ఉత్సవ మూర్తిగా వేరుగా ఉంటారు. కానీ, పూరి యాత్రకు సాక్షాత్తూ మూల విరాట్టులే కదిలి వస్తాయి. ఆలయం దాకా వెళ్లి స్వామిని దర్శించుకోలేని భక్తులకు తానే బయటికి వచ్చి ఆశీర్వాదం అందిస్తాడు. రథయాత్రలో భాగంగా జగన్నాథుడు, అన్నయ్య బలభద్రుడు, సోదరి సుభద్రమ్మ తమ రథాల పై గుండిచా ఆలయానికి ప్రయాణిస్తారు.
Also Read : అవి అక్రమ కేసులే.. ఆధారాల్లేవ్.. చంద్రబాబుకి సుప్రీం క్లీన్ చిట్..!
ఈ యాత్రలో మూడు భారీ రథాలు ప్రధాన ఆకర్షణ. జగన్నాథుడి రథం నందిఘోష, బలభద్రుడి రథం తాళధ్వజ, సుభద్రమ్మ రథం పద్మ ధ్వజం. ప్రతి రథానికి ప్రత్యేక రంగులు, ప్రత్యేక జెండా, ప్రత్యేక గుర్రాలు, ప్రత్యేక సారథి ఉంటారు. రథాల ఎత్తు, చక్రాల సంఖ్య, అలంకరణలన్నీ శాస్త్రోక్తంగా నిర్ణయించినట్టే ఉంటాయి. జగన్నాథుడి రథాన్ని పసుపు వస్త్రంతో అలంకరిస్తారు. బలభద్రుడి రథాన్ని ఎర్రటి చారలుండే నీలి వస్త్రంతో కప్పుతారు. పద్మ ధ్వజాన్ని ఎర్రటి చారలున్న నలుపు వస్త్రంతో అలంకరిస్తారు.
పూరి ఆలయంలో సిద్ధమయ్యే మహాప్రసాదానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. మట్టి పాత్రల్లో వండే ఈ ప్రసాదం వేలాది మందికి ప్రతిరోజూ అందుతుంది. వర్ణ, కుల, మత భేదాలకు అతీతంగా అందరూ కలిసి భుజించడం సమానత్వానికి చిహ్నంగా నిలుస్తోంది. రథయాత్రను ప్రత్యక్షంగా చూసేందుకు భారతదేశం నలుమూలల నుంచే కాక విదేశాల నుంచి కూడా భక్తులు, పర్యాటకులు వస్తారు. అనేక దేశాల్లో కూడా జగన్నాథ రథయాత్రలు నిర్వహిస్తారు. దీంతో ఈ ఉత్సవం భారతీయ సంస్కృతికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపును తీసుకొచ్చింది.
Also Read : తమిళనాడు కేబినెట్ భేటీలో సంచలన వ్యాఖ్యలు..!
రథయాత్ర కేవలం మతపరమైన వేడుక మాత్రమే కాదు. రథాలపై కనిపించే చెక్క శిల్పాలు, రంగురంగుల వస్త్రాలు, సంప్రదాయ వాయిద్యాలు, భజనలు, ఒడిశీ కళా సంప్రదాయాలు ఈ ఉత్సవాన్ని సాంస్కృతిక ఉత్సవంగా కూడా నిలబెడతాయి. తరతరాలుగా కళాకారులు తమ నైపుణ్యాన్ని ఇందులో ప్రతిబింబిస్తున్నారు. పూరి రథయాత్ర మనకు కేవలం భక్తినే కాదు, అనేక జీవన విలువలను కూడా నేర్పుతుంది. సమానత్వం, సేవాభావం, ఐక్యత, సంప్రదాయాల పరిరక్షణ, ప్రకృతి పట్ల గౌరవం, కుటుంబ బంధాల విలువ, సమష్టి కృషి.. ఇవన్నీ ఈ యాత్రలో అంతర్లీనంగా కనిపిస్తాయి. వేగంగా మారుతున్న ఆధునిక ప్రపంచంలో కూడా మన సంస్కృతిని, మనుషుల మధ్య అనుబంధాలను కాపాడుకోవాలనే సందేశాన్ని జగన్నాథ రథయాత్ర అందిస్తోంది.
పూరి జగన్నాథ రథయాత్ర కేవలం ఒక మతపరమైన ఉత్సవం కాదు. అది భారతీయ సంస్కృతి, శిల్పకళ, సామాజిక సమానత్వం, భక్తి, మానవీయ విలువల సమ్మేళనం. ప్రతి ఏడాది కొత్త రథాలు నిర్మించినా, ఈ యాత్ర అందించే సందేశం మాత్రం శాశ్వతం.. దేవుడు అందరివాడు, భక్తికి సరిహద్దులు లేవు, సేవే గొప్ప పూజ. అందుకే పూరి రథయాత్ర శతాబ్దాలుగా కోట్లాది “హృదయాలను కదిలిస్తూ ప్రపంచ ఆధ్యాత్మిక వారసత్వంలో తనకంటూ ఒక అపూర్వ స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది.